Wspólny list przed zbliżającymi się międzyinstytucjonalnymi negocjacjami w sprawie
rozszerzenia zakresu Mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem
emisji CO2 (CBAM)
„Realistyczny CBAM, który działa dla całego samochodowego łańcucha wartości”
Dokument przedstawia stanowisko przedstawicieli europejskiego przemysłu motoryzacyjnego, producentów części i opon wobec planowanego rozszerzenia mechanizmu CBAM, czyli mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂.
Branża motoryzacyjna popiera cele CBAM, w szczególności przeciwdziałanie ucieczce emisji i zapewnienie uczciwych warunków konkurencji. Jednocześnie wskazuje, że zbyt szerokie i przedwczesne rozszerzenie mechanizmu może zwiększyć koszty produkcji, obciążenia administracyjne oraz osłabić konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw.
Najważniejsze postulaty i obawy
– Stopniowe i uzasadnione rozszerzanie CBAM – nowe produkty powinny być obejmowane mechanizmem wyłącznie wtedy, gdy istnieją dowody na istotne ryzyko ucieczki emisji. Należy uwzględnić złożoność produktów przetworzonych oraz możliwości monitorowania i weryfikacji emisji. Planowany termin wdrożenia w 2028 r. jest, zdaniem sygnatariuszy, przedwczesny.
– Ochrona całego łańcucha wartości – rozszerzenie CBAM nie powinno prowadzić do wielokrotnego obciążania kosztami emisji stali i aluminium ani przenosić ryzyka i kosztów z producentów surowców na producentów części, pojazdów i opon.
– Ograniczenie obciążeń administracyjnych i finansowych – należy uprościć raportowanie danych o emisjach, stosować bardziej proporcjonalne wartości domyślne oraz zapewnić przedsiębiorstwom odpowiedni czas na przygotowanie się do nowych wymogów.
– Odpowiednie zasady obliczania emisji – wartości domyślne powinny odzwierciedlać rzeczywiste procesy produkcyjne. Szczególnie ważne jest rozróżnienie aluminium pierwotnego i wtórnego, aby regulacje nie zniechęcały do recyklingu.
– Utrzymanie progu 50 ton dla wyrobów z aluminium – autorzy sprzeciwiają się jego obniżeniu do 5 ton bez solidnego uzasadnienia, ponieważ zwiększyłoby to obciążenia mniejszych importerów, zapewniając jedynie niewielkie dodatkowe pokrycie emisji. Alternatywą mogłoby być zwolnienie de minimis uwzględniające relacje między importerem a dostawcą.
– Weryfikacja zakresu nowych regulacji – wykaz obejmujący setki kodów Nomenklatury Scalonej (CN) jest, zdaniem sygnatariuszy, zbyt szeroki. Rozszerzenie powinno koncentrować się na produktach o największym ryzyku ucieczki emisji i obejmować tylko niezbędne materiały wejściowe.
Potencjalne konsekwencje zbyt szerokiego rozszerzenia CBAM
Według autorów listu nadmierne wymagania mogą zwiększyć koszty działalności, utrudnić dostęp do kluczowych surowców i komponentów oraz osłabić pozycję europejskich producentów na rynku międzynarodowym. W konsekwencji mogą zagrozić inwestycjom, miejscom pracy i produkcji w Europie, szczególnie gdy lokalna podaż nie zaspokaja potrzeb przemysłu motoryzacyjnego.
Wniosek
Sygnatariusze apelują do instytucji UE o przyjęcie proporcjonalnego, opartego na dowodach i możliwego do wdrożenia rozszerzenia CBAM, które uwzględni specyfikę całego łańcucha wartości przemysłu motoryzacyjnego. Podkreślają, że skuteczna polityka klimatyczna powinna ograniczać emisje i zapobiegać ich przenoszeniu poza UE, nie powodując jednocześnie nadmiernych kosztów dla europejskich przedsiębiorstw.